Gerrit Hiemstra houdt ons graag een spiegel voor

Gepubliceerd door ekggaryp op

NOS-weerman Gerrit Hiemstra uit Balk kreeg de Machiavelliprijs 2021 uitgereikt omdat hij klimaatverandering begrijpelijk maakt. Huizenbezitters kunnen hun steentje bijdragen, maar velen kunnen dat niet betalen, zo blijkt uit een DNB-rapport.

Uit dat rapport van De Nederlandsche Bank (DNB) komt een aantal treurigstemmende conclusies naar voren. Zo kan 20 procent van de huizenbezitters de vergroening van hun huis niet betalen. In Fryslân is dat vooral een probleem in de gemeenten Leeuwarden, Noardeast-Fryslân en Waadhoeke.

Ongeveer de helft van alle huizenbezitters in Nederland heeft daarentegen wel genoeg spaargeld om te investeren in de verduurzaming, en nog eens 30 procent kan de hypotheek verhogen voor het benodigde geld – maar wil dat vaak nog niet.

,,Dat verhaal is natuurlijk inhoudelijk prima, maar wel heel bepalend voor hoe mensen met de problematiek omgaan”, reageert Hiemstra. Want, zo zegt de meteoroloog, we kunnen ook omdenken: 20 procent lukt het niet, dus 80 procent wél. ,,Je kunt op verschillende manieren naar de waarheid kijken.”

Dat laat hij ook zien met een andere vaststelling uit het rapport: gemiddeld kost een huis verduurzamen zo’n 24.000 euro. ,,Als je tegen mensen zegt dat het zo veel kost, dan is de eerste reactie: ‘Dat heb ik niet, dat is te duur.’ Maar als je nou zegt dat je er jaarlijks tweeduizend euro mee bespaart en je het dus in twaalf jaar hebt terugverdiend, dan is het economisch gezien een perfecte gelegenheid om geld te lenen. En zeker met de lage rente en de hoge inflatie: het bedrag dat je hebt geleend, wordt elk jaar minder waard”, zegt Hiemstra. ,,Tel uit je winst.”

Bovendien, gaat de weerman verder: ,,Als mensen een nieuwe badkamer kopen, dan denkt niemand na over het rendement van die investering. Het kost gewoon geld en je verdient er niks mee terug.” En dat terwijl zonnepanelen of een warmtepomp zichzelf wel terugverdienen – de energierekening gaat omlaag én het klimaat wordt er weer een stukje beter van. ,,Eigenlijk is het gewoon een koopje. Je bent stom als je het niet doet!”Wanargumenten

Natuurlijk verschillen alle huizen en huishoudens en is het voor iedereen anders, zegt ook Hiemstra erbij. ,,20 procent kan het niet doen. Laten we dan beginnen met de 80 procent, daar hebben we de handen vol aan”, stelt hij. ,,Die 20 procent is inderdaad een probleem, maar geen reden voor de rest om niks te doen.”

Want dat is een ,,hele rare redenatie”, vindt Hiemstra. ,,Mensen zijn heel goed in zichzelf vrijpleiten en het verzinnen van argumenten om niets te hoeven doen. Mensen realiseren zich onvoldoende dat ze ook bijdragen aan de klimaatverandering. In hun eentje veroorzaken ze een klein stukje, en aan dat kleine stukje kunnen ze ook wat doen.”

Hiemstra denkt dat er psychologische factoren meespelen in het uitstellen van groene investeringen. ,,Mensen zijn altijd heel bang dat ze iets kwijtraken. Iets wat je kwijtraakt, is veel erger dan iets wat je ervoor terugkrijgt. Dus je moet veel meer je best doen.”

En dat doet de meteoroloog dan ook. ,,Je kunt alles met een hele negatieve bril bekijken, maar ook met een positieve: ‘Leuk, we gaan iets nieuws verzinnen, het kost helemaal niet zo veel geld en we worden er alleen maar beter van!’ Het is een hele interessante tijd waarin we leven.”

Die bril noemt Hiemstra niet alleen positief, maar ook realistisch. ,,Ik kijk naar de praktische kant en het blijkt gewoon te kunnen. Laten we afscheid nemen van het oude en verdergaan met het nieuwe.”

Voor zijn inzet ontvangt hij deze woensdag de Machiavelliprijs. De prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan een persoon of organisatie voor een bijzondere bijdrage op het gebied van publieke communicatie. Voor Hiemstra is dat het bespreekbaar maken van de klimaatverandering voor een breed publiek. ,,Ik vind dat belangrijk om te doen, om mensen af en toe een spiegel voor te houden”, zegt hij. ,,Ik denk niet: ‘vandaag moet ik tien mensen proberen te overtuigen’. Maar ik vind het wel leuk om af en toe een andere kijk op de werkelijkheid te geven dan wat de meeste zeurpieten doen.”‘In de toekomst gereden’

Dat komt ook omdat hij naar eigen zeggen dezelfde ontwikkeling heeft doorgemaakt. ,,Ik rijd al een tijd elektrisch, maar in het begin wilde ik daar ook niet aan. Het is moeilijk, misschien werkt het niet… Je gaat allemaal argumenten verzinnen om maar niet te hoeven veranderen. Maar toen ik een proefrit had gemaakt, zei ik tegen mijn vrouw: ‘Ik heb in de toekomst gereden’”.

,,Al die argumenten die ik van tevoren had, waren in een klap verdwenen. En ik zou voor geen goud terug willen. Je krijgt een ander perspectief, een nieuw zicht op de werkelijkheid: je oude situatie kun je pas beoordelen vanuit je nieuwe situatie.”Boegbeeld

Veranderen vindt iedereen altijd moeilijk. Denk aan de mobiele telefoon – in het begin wilde ook niemand daaraan beginnen, maar nu kunnen we ons dat niet meer voorstellen.

Hiemstra: ,,Zo gaat dat met de energietransitie ook. We zitten nu in een fase waarin allemaal argumenten worden bedacht voor waarom het niet nodig is. Maar ik weet zeker dat we over twintig jaar denken: hoe hebben we zo stom kunnen zijn dat we daar zo lang over hebben gedaan?”

De jury van de Machiavelliprijs noemt hem nu zelfs ‘onbedoeld uitgegroeid tot een boegbeeld van de klimaatbeweging’. ,,Dat is vanzelf zo gekomen”, beaamt Hiemstra. ,,Een boegbeeld worden is niet iets wat ik voor ogen heb gehad, maar ik kan daar alleen maar blij mee zijn.”

Bron: Friesch Dagblad

Categorieën: Nieuws